کتاب اشتیاق به جهل اثر رناتا سالکل (نشر برج)

زندگی و سال‌های آغازین رناتا سالکل:

رناتا سالکل در سال ۱۹۶۲ در اسلوونی، که آن زمان بخشی از یوگسلاوی بود، به دنیا آمد. او در دانشگاه لیوبلیانا فلسفه خواند و از همان سال‌های تحصیل به رابطه میان فلسفه، جامعه و قدرت علاقه‌مند شد. تحصیلاتش را در جامعه‌شناسی فرهنگ ادامه داد؛ در سال ۱۹۸۸ مدرک کارشناسی ارشد و در سال ۱۹۹۱ دکترای خود را از دانشگاه لیوبلیانا دریافت کرد. پژوهش‌های اولیه او نیز به موضوعاتی مانند قدرت، ایدئولوژی و کنترل اجتماعی نزدیک بودند.

مکتب روان‌کاوی لیوبلیانا:

سالکل در دهه ۱۹۸۰ با حلقه‌ای از متفکران اسلوونیایی همراه شد که بعدها با عنوان «مکتب روان‌کاوی لیوبلیانا» شناخته شدند. این جریان از روان‌کاوی ژاک لکان، ایدئالیسم آلمانی و نظریه انتقادی برای تحلیل سیاست، فرهنگ و جامعه استفاده می‌کرد.

رد این پیشینه را می‌توان در بسیاری از نوشته‌های سالکل دید؛ او رفتار انسان را فقط حاصل انتخاب فردی نمی‌بیند و به نقش ناخودآگاه، ساختارهای اجتماعی، ایدئولوژی و اضطراب در تصمیم‌های انسان توجه می‌کند.

فعالیت دانشگاهی و پژوهشی:

سالکل از سال‌های جوانی فعالیت پژوهشی خود را در مؤسسه جرم‌شناسی دانشکده حقوق دانشگاه لیوبلیانا آغاز کرد و اکنون پژوهشگر ارشد این مؤسسه است. او همچنین استاد روان‌شناسی، روان‌کاوی و حقوق در دانشکده حقوق کالج برکبک دانشگاه لندن است.

در طول فعالیت دانشگاهی‌اش در مراکز مختلفی از جمله Cardozo School of Law در نیویورک، دانشگاه هومبولت برلین و دانشگاه دوک نیز به‌عنوان استاد مهمان حضور داشته است. حوزه کاری او میان چند رشته حرکت می‌کند و حقوق، جرم‌شناسی، روان‌کاوی و مطالعه ایدئولوژی‌های سیاسی را در کنار یکدیگر قرار می‌دهد.

روان‌کاوی، قانون و جامعه:

یکی از ویژگی‌های اصلی مسیر فکری سالکل، پیوند دادن روان‌کاوی با مسائل اجتماعی و حقوقی است. او درباره اضطراب، انتخاب، عشق، نفرت، جرم، مجازات، ژنتیک، علوم اعصاب و تأثیر سرمایه‌داری معاصر بر ذهن انسان پژوهش کرده است.

سالکل به‌ویژه به این مسئله علاقه دارد که چرا جوامعی که ظاهراً آزادی انتخاب بیشتری دارند، هم‌زمان اضطراب، احساس گناه و سردرگمی بیشتری هم تجربه می‌کنند. همین موضوع در کتاب «استبداد انتخاب» به یکی از بحث‌های محوری او تبدیل شد و بعدها در «اشتیاق به جهل» از زاویه رابطه انسان با دانستن و ندانستن ادامه پیدا کرد.

اشتیاق به جهل و مسئله ندانستن:

سالکل در «اشتیاق به جهل» سراغ تناقضی معاصر می‌رود: انسان امروز به حجم بی‌سابقه‌ای از اطلاعات دسترسی دارد، اما همین دسترسی الزاماً به شناخت بیشتر منجر نشده است. او از جهل آگاهانه و ناآگاهانه، انکار، اخبار نادرست و مقاومت انسان در برابر حقیقت‌هایی سخن می‌گوید که پذیرششان دشوار است.

در این کتاب، نمونه‌ها از روابط عاشقانه و خاطرات ترومازا تا پزشکی، ژنتیک، علوم جنایی، کلان‌داده و فضای اجتماعی عصر پساحقیقت گسترده‌اند. سالکل با این مثال‌ها نشان می‌دهد رابطه انسان با دانش همیشه منطقی و مستقیم نیست.

آثار مهم:

از آثار شناخته‌شده رناتا سالکل می‌توان به «غنیمت‌های آزادی»، «تحریف‌هایی در باب عشق و نفرت»، «درباره اضطراب»، «استبداد انتخاب» و «اشتیاق به جهل» اشاره کرد. بسیاری از آثار او با تمرکز بر اضطراب‌های انسان معاصر و تأثیر ساختارهای اجتماعی بر انتخاب‌ها و خواسته‌های فردی نوشته شده‌اند.

افتخارات و جایگاه علمی:

رناتا سالکل در سال ۲۰۱۰ عنوان «زن دانشمند سال اسلوونی» را دریافت کرد. او از سال ۲۰۱۷ نیز عضو وابسته آکادمی علوم و هنرهای اسلوونی است. حضور در دانشگاه‌ها و مؤسسات پژوهشی مختلف و انتشار آثارش به زبان‌های متعدد، او را به یکی از چهره‌های شناخته‌شده اسلوونی در حوزه فلسفه، جامعه‌شناسی و روان‌کاوی معاصر تبدیل کرده است.