کتاب دود اثر خوسه اوبخرو (نشر افق)

زندگی و سال‌های آغازین خوسه اوبخرو:

خوسه اوبخرو در سال ۱۹۵۸ در مادرید به دنیا آمد. بخش زیادی از زندگی بزرگسالی‌اش را خارج از اسپانیا، به‌ویژه در آلمان و بلژیک گذراند. او در دانشگاه تاریخ خواند و در ابتدا قرار بود مسیرش را در زمینه مصرشناسی ادامه دهد، اما زندگی حرفه‌ای‌اش در نهایت مسیر دیگری پیدا کرد.

سال‌های زندگی در اروپا و کار مترجمی:

اوبخرو مدتی در بن آلمان زندگی کرد و بعد به بروکسل رفت. از سال ۱۹۸۸ تا ۲۰۰۱ به‌عنوان مترجم کنفرانس برای اتحادیه اروپا کار می‌کرد و به زبان‌های آلمانی، انگلیسی و فرانسوی ترجمه انجام می‌داد. سال‌ها زندگی در کشورهای مختلف و آشنایی با فرهنگ‌های متفاوت بعدها در نوشته‌ها و سفرنامه‌هایش هم دیده شد.

شروع نویسندگی:

نخستین کتاب او مجموعه‌ای از شعرهای روایی درباره هنری مورتون استنلی، کاوشگر معروف، بود. بعد از آن سراغ سفرنامه، داستان کوتاه و رمان رفت. او از همان ابتدا خودش را به یک نوع نوشته محدود نکرد و در طول سال‌ها رمان، داستان کوتاه، شعر، نمایشنامه، جستار و سفرنامه منتشر کرد.

همین تنوع یکی از ویژگی‌های اصلی کار اوبخرو است. او علاوه بر نوشتن، در دانشگاه‌ها و مراکز فرهنگی کشورهای مختلف سخنرانی کرده و کارگاه‌های نویسندگی خلاق برگزار کرده است.

موفقیت با «اختراع عشق»:

یکی از مهم‌ترین موفقیت‌های ادبی او در سال ۲۰۱۳ رقم خورد؛ زمانی که رمان «اختراع عشق» برنده جایزه معتبر آلفاگوارا شد. داستان درباره مردی است که به اشتباه خبر مرگ زنی را دریافت می‌کند که ظاهراً معشوقه‌اش بوده؛ در حالی که او اصلاً آن زن را نمی‌شناسد. همین اشتباه، مرد را وارد زندگی تازه‌ای می‌کند که مرز میان دروغ و واقعیت در آن کم‌کم از بین می‌رود.

دود و جهان پس از فاجعه:

اوبخرو «دود» را در سال ۲۰۲۱ منتشر کرد. برخلاف بسیاری از داستان‌های آخرالزمانی، کتاب وقت زیادی را صرف توضیح فاجعه یا شکل جهان گذشته نمی‌کند. مرکز داستان آدم‌هایی هستند که بدون هیچ ویژگی قهرمانانه‌ای فقط می‌خواهند یک روز دیگر زنده بمانند.

طبیعت در این کتاب هم پناهگاه است و هم تهدید. از طرف دیگر، آدم‌ها برای زنده‌ماندن به هم نیاز دارند، اما نمی‌توانند به‌راحتی به یکدیگر اعتماد کنند. همین تضاد، بخش زیادی از فشار و نگرانی داستان را می‌سازد.

آثار مهم:

از آثار مهم خوسه اوبخرو می‌توان به «دود»، «اختراع عشق»، «کمدی وحشی»، «زندگی دیگران»، «هیچ اتفاقی نمی‌افتد»، «شورش»، «اغوا»، «فرشتگان خشمگین»، «دنیای عجیب» و «تا وقتی مرده‌ایم» اشاره کرد. او علاوه بر رمان و داستان، آثاری در زمینه شعر و جستار نیز منتشر کرده است.

جوایز و افتخارات:

کارنامه اوبخرو جوایز ادبی مختلفی دارد. «اخلاق بی‌رحمی» در سال ۲۰۱۲ جایزه جستارنویسی آناگرام را دریافت کرد و «اختراع عشق» در سال ۲۰۱۳ برنده جایزه آلفاگوارا شد. مجموعه «دنیای عجیب» نیز در سال ۲۰۱۸ جایزه ستنیل را گرفت و «تا وقتی مرده‌ایم» در سال ۲۰۲۳ برنده جایزه دولسه چاکون شد.

فعالیت‌های دیگر:

اوبخرو در کنار نویسندگی، مقاله‌های فرهنگی و اجتماعی هم می‌نویسد و سال‌ها با روزنامه‌ها و مجله‌های مختلف در اسپانیا و آمریکای لاتین همکاری داشته است. او همچنین آثاری از نویسندگان دیگر را ترجمه کرده و در ساخت چند اثر مستند نیز حضور داشته است.